Монголд Солонгосын ашигласан автомашин худалдан авах сонирхол нэмэгдэж байна. Гэхдээ усан үерт өртсөн машин заримдаа “цэвэрхэн” мэт харагдах тул урьдчилан мэдэх улаан туг, шалгалтын алхмуудыг танилцуулъя. Энэ гарын авлага нь экспортын үйл явцын хүрээнд практик, төвийг сахисан зөвлөмж өгнө.
Усан үерийн дараа автомашин аврагдсан мэт харагдах тохиолдол бий. Гаднаа угаагаад, зарим эд ангиудыг сольсон ч дотоод системүүд (цахилгаан, цахим удирдлага, зэврэлт) хугацааны дараа асуудал үүсгэж болдог. Монголд Солонгосоос ашигласан машин импортлох үед та зөвхөн “машин ажиллаж байна уу” гэж харахаас илүү усан үерт өртсөн эсэхийг бодитоор баталгаажуулах шаардлагатай.
Энэ нийтлэл нь экспортын гарын авлага маягаар танд улаан туг, шалгах баримт, үзлэг хийх алхамууд, мөн зардлын нуугдмал эрсдэлүүд-ийг нэг дор цэгцтэй хүргэнэ.
Солонгосын зах зээлд төрөл бүрийн марк, засвар үйлчилгээний түүхтэй автомашин олон байдаг. Түүнчлэн чанарын хяналт, логистикийн чиглэлээр мэргэшсэн зууч/экспортын үйлчилгээ ашиглах боломжтой учраас Монголын худалдан авагчид ихэвчлэн сонирхдог.
Гэхдээ зах зээлд олон сонголт байх тусам эрсдэл ч адил хэмжээгээр нэмэгдэнэ. Зарим машин усан үерт өртсөн байж болох ч зах зээл дээр “сэлбэг орсон, засвар хийсэн” гэх байдлаар тайлбарлагдах нь бий. Тиймээс сонголт хийхдээ зөвхөн үнэ биш, эрсдэлийг бууруулах шалгалтын систем хэрэгтэй.
Ерөнхийдөө Солонгосоос Монгол руу машин экспортлох үйл явц дараах хэсгүүдэд хуваагддаг (нарийн шаардлага компани, тээвэрлэлтийн хэлбэрээс хамаарч өөр байж болно):
Эндээс хамгийн чухал нь: усан үерийн эвдрэл ихэнхдээ харагдахгүй хэсэгт нуугддаг. Тиймээс “баримт + харааны шалгалт + бодит тест” гэсэн гурвалсан арга хэрэгтэй.
Усан үерт өртсөн машин заримдаа “цэвэр засвартай” мэт бичиг баримтаар тайлбарлагдахыг оролддог. Гэхдээ баримт бүрийг нягталж үзэх нь эрсдэлийг бууруулна. Таны хийх ёстой зүйлс:
Усан үерийн үед ихэвчлэн дараах хэсэгт асуудал үүсдэг. Боломжтой бол та зураг/видео дээрхээс гадна мэргэжлийн үзлэгийг (эсвэл урьдчилсан оношилгоог) шаардах хэрэгтэй.
Доорх шинжүүдийн аль нэг нь илэрвэл та эрсдэлийг өндөр гэж үзэж, нэмэлт шалгалт шаардах хэрэгтэй.
| Шалгах зүйл | Улаан туг | Юу хийх вэ |
|---|---|---|
| Үнэр | Чийг, шавар, хөгц үнэр удаан мэдрэгдэх | Дотоод хивс, агааржуулалтын сувгийг шалгуулах |
| Дотор тал | Хивс/суудлын доор салангид, шинээр сольсон мэт ялгаа | Сэлгэсэн хэсгийн баримт, тайлбар асуух |
| Цахилгаан | Цонх/люк/ааруулын удирдлага тогтворгүй, алдаа давтагдах | OBD оношилгоо, холболтын үзлэг хийх |
| Исэлдэлт | Холболт, залгуур дээр ногоон/цагаан исэл | Мэдрэгч/ECU орчимд нэмэлт үзлэг шаардах |
| Гадаад цэвэрлэгээ | Хэт “шинэчилсэн” өнгөлгөө, шавараар далдалсан мэт | Гүнзгий гэрэл, доогуур хэсгийн зураг/видео шаардах |
Автомашин тээвэрлэлтийн явцад чичиргээ, температурын өөрчлөлт, чийгийн нөлөөгөөр дотоод асуудлууд илүү тод харагдах боломжтой. Ялангуяа усан үерт өртсөн машинд зэврэлт эхэлсэн эсвэл эд ангиудын холболт сулраад эхэлсэн байж болно.
Тиймээс та дараах зүйлсийг анхаараарай:
Хэрэв боломжтой бол машин ирсний дараа та богино хугацаанд (эхний өдрүүдэд) дотоод үнэр, чийгийн шинж, алдааны индикаторуудыг шалгах хэрэгтэй.
Усан үерт өртсөн байж болзошгүй машин худалдаж авах үед таны бодит зардал зөвхөн машины үнэ биш болно. Шалтгаан нь цахилгаан системийн гэмтэл, зэврэлт, дотоод цэвэрлэгээ, заримдаа дахин оношилгоо шаардлагатай болдогтой холбоотой.
Төлөвлөлт хийхдээ дараах эрсдэлүүдэд “буфер” үлдээх нь ухаалаг:
Монголд хуулийн болон техникийн шаардлага, гаалийн үйл явцын нарийвчлал өөр өөр байж болох тул та өөрийн нөхцөлд тохирох шаардлагыг урьдчилан лавлаарай. Ерөнхий дүрэм бол: “хамгийн хямд” сонголт заримдаа хамгийн үнэтэй засварт хүргэдэг.
Усан үерт өртсөн машиныг анзаарах хамгийн том алдаа нь зөвхөн нэг үзлэгээр шийдэх явдал байдаг. Доорх зөвлөмжүүд танд шийдвэр гаргалтыг илүү найдвартай болгоно.
Хэт цэвэрлэсэн, гэрэл нэг чигт авсан зураг нь асуудлыг далдалж чадна. Доод тал, суудлын доор, хивсний зах, хөдөлгүүрийн тасалгааны ёроол зэрэг хэсгийг заавал харахыг шаардаарай.
Усан үерийн эвдрэл заримдаа цаг хугацааны дараа илэрдэг. Ялангуяа чийг орсон холболт, исэлдэлт хөгжихөд алдаа дахин гарч болно. Иймээс оношилгоо, боломжтой бол туршилтын жолоодлого чухал.
Алдааны кодыг “арилгаад” өгсөн байж болно. Тиймээс оношилгооны тайлан, өмнөх алдааны мэдээлэл (боломжтой бол) байгаа эсэхийг лавлаарай.
Коре дахь эх үүсвэрээс Монголд хүрэх хүртэл олон алхам дамждаг. Тиймээс та “ямар шалгалт хийсэн бэ?”, “ямар хэсгүүдийг зураг авсан бэ?” гэх мэт асуултыг тодорхой тавих хэрэгтэй. Энэ нь танд цаг, мөнгө хоёуланг нь хэмнэнэ.
Доорх жагсаалтыг худалдан авалтын үе шат бүрт (эсвэл машин ирсний дараа) хэрэгжүүлбэл эрсдэлийг мэдэгдэхүйц бууруулна.
Дүгнэлт: Усан үерт өртсөн машин заримдаа гаднаас нь “зүгээр” мэт харагдана. Гэхдээ улаан тугийг системтэй шалгаж, баримт, оношилгоо, логистикийн үеийн мэдээллийг нэгтгэвэл та Монголд эрсдэл багатай сонголт хийх боломжтой. Солонгосын ашигласан автомашин худалдан авахдаа “харж болдог зүйл”-ээс гадна “баталгаажуулах боломжтой зүйл”-д төвлөрөөрэй.