Монголын зах зээлд Солонгосын хуучин автомашин импортлох нь зөв төлөвлөлттэй бол эрсдэлийг бууруулж, нийлүүлэлтийг тогтвортой болгоно. Энэ нийтлэлд бөөнөөр импортлох логистикийн алхам бүрийг баримт бичиг, тээвэр, зардлын төлөвлөлтөөр нь системтэй тайлбарлав.
Монгол руу Солонгосын хуучин автомашин импортлох үед хамгийн том сорилт нь зөвхөн “машин авах”-аар дуусахгүй, харин тээвэр, баримт бичиг, цагийн хуваарь, зардлын урсгалыг нэг системд оруулах явдал байдаг. Бөөнөөр импорт хийх тусам нэг ч алдаа (жишээ нь буруу ангилалт, тээврийн савалгааны асуудал, төлбөрийн шатлалын зөрүү) бүх багцын хугацаа, өртөгт нөлөөлж болдог.
Энэхүү гарын авлага нь экспортын гинжин хэлхээний логистикийг практик байдлаар харах зорилготой. Тодорхой тоо, нэг мөр дүрэм биш—харин “шаардлага өөр өөр байж болно” гэсэн зарчмаар, та өөрийн нөхцөлдөө тохируулж ашиглах алхамуудыг өгнө. Ингэснээр та Солонгосоос Монгол хүртэлх урсгалыг урьдчилан төлөвлөж, эрсдэлийг бодитоор бууруулж чадна.
Монголын зах зээлд Солонгосын хуучин автомашин түгээмэл байдаг шалтгаан нь ихэвчлэн дараах хүчин зүйлтэй холбоотой:
Гэхдээ сонголт, чанар нь баталгаатай байх эсэх нь “зөв мэдээлэлтэйгээр, зөв шалгалт, зөв бичиг баримтаар” хэрэгжихээс хамаарна. Тиймээс логистик менежмент нь зөвхөн тээвэр биш, мэдээлэл, хяналттай салшгүй холбоотой.
Логистикийг удирдах хамгийн зөв арга бол алхам бүрийг үе шат болгон салгаж, хэн юу хариуцахыг тодорхой болгох. Ерөнхий урсгалыг дараах байдлаар төсөөлж болно:
Энэ үе шат бүрд “бичиг баримт зөв эсэх”, “хугацааны эрсдэл”, “зардлын төлөвлөгөө” гурвыг хамтад нь хянах шаардлагатай.
Бөөн импортод бичиг баримтын чанар хамгийн чухал. Шаардлага улс, байгууллага, тухайн үеийн зохицуулалтаас хамаарч өөр өөр байж болох тул та өөрийн бүрдүүлэх байгууллагатай урьдчилан лавлах хэрэгтэй. Гэсэн хэдий ч нийтлэг шалгах зүйлс нь:
Тээвэрлэлтийн төрлөөс шалтгаалаад баримтын нэршил өөр байж болно. Гэхдээ практик дээр та дараах төрлийн баримтуудын бүрдлийг анхаар:
Бөөнөөр авч байгаа үед багцын түвшний шалгалт хийвэл алдаа буурах магадлал өндөр. Жишээ нь:
Тээвэрлэлтийн шийдэл нь таны багцын хэмжээ, төсөв, зорилтот хугацаанаас хамаарна. Монгол руу импортод ихэвчлэн далай+хуурай гэсэн хосолсон логистик эсвэл бүс нутгийн тээврийн сүлжээ ашиглагддаг. Энд гол нь “ганц тээвэр сонгох” биш, харин тээврийн гинжин хэлхээний бүх дамжлагын эрсдэлийг төлөвлөх явдал.
Далайн тээвэр, боомтын ажиллагаа, хуурай тээврийн холболт зэрэг нь цагийн хувьд хэлбэлзэлтэй байж болно. Тиймээс та дараах мэдээллийг тогтмол авах сувгийг бий болгоорой:
Бөөн импортын нийт өртөг нь зөвхөн тээврийн хөлсөөр хязгаарлагдахгүй. Ихэнх тохиолдолд баримт бичиг, хадгалалт, тээвэрлэлтийн нэмэлт үйлчилгээ, гаалийн шат дамжлага болон дотоод тээврийн зардал хамт нөлөөлнө. Тиймээс төсвөө эхнээс нь үе шаттай гаргаж, төлбөрийн эргэлт (хэзээ төлөх, хэзээ нөхөх) дээр анхаар.
| Зардлын төрөл | Юунд нөлөөлөх вэ? | Юуг урьдчилан лавлах вэ? |
|---|---|---|
| Бэлтгэл ба үйлчилгээ | Баримт бичгийн бэлтгэл, савлагаа, шалгалт | Ямар үйлчилгээ багтсан, ямар нь нэмэлт вэ? |
| Тээврийн хөлс | Маршрут, тээврийн төрөл, хугацаа | Нэг удаагийн үнэ үү, эсвэл нэмэлт төлбөр үүсэх үү? |
| Боомт ба дамжуулалтын хураамж | Ачаа боловсруулах, хадгалалт | Хадгалалтын хоногийн төлбөр бий юу? |
| Монгол дахь бүрдүүлэлт | Шаардлагатай шат, үйлчилгээ | Төлбөрийн ерөнхий хүрээ, ямар бичиг шаардах вэ? |
| Дотоод тээвэр ба хүлээн авалт | Боомтоос дотоод цэг хүртэлх тээвэр | Тээврийн сүлжээ, цагийн хуваарь |
Бөөн импортод алдаа давтагдах нь нийтлэг. Доорх жагсаалтаас өөрийн нөхцөлд хамаарах эрсдэлийг шалгаарай:
Солонгосын талаас мэдээлэл авахдаа ч, Монголын талаас бүрдүүлэлт хийхэд ч шаардлага өөр өөр байж болох тул “аль шатанд ямар баримт хэрэгтэй вэ” гэдгийг урьдчилан лавлах нь хамгийн үр дүнтэй.
Доорх чеклистийг бөөн импортын багц гаргахын өмнө, мөн Монголд ирэх үеийн хяналтад ашиглаж болно. Ингэснээр та алдааг эрт илрүүлж, логистикийн зардал, хугацааны эрсдэлийг бууруулна.
Монгол руу Солонгосын хуучин автомашиныг бөөнөөр импортлохдоо амжилт нь зөвхөн сайн үнэ эсвэл зөв машин сонгохоос гадна логистикийн удирдлагаас ихээхэн шалтгаална. Баримт бичгийн уялдаа, тээврийн үе шат бүрийн хяналт, зардлыг далд өртөгтэй нь хамт төлөвлөх нь эрсдэлийг бодитоор бууруулдаг.
Хэрэв та багцынхаа цар хүрээг нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байгаа бол дээрх чеклистийг ашиглан одоогийн үйл явцаа “алхам бүрээр” шалгаж эхэл. Ингэснээр та Солонгосоос Монгол хүртэлх урсгалыг илүү тогтвортой, урьдчилан таамаглах боломжтой болгоно.