Монголын худалдан авагчид Солонгосын чанартай, шалгагдсан хуучин автомашинд ихээр итгэдэг. Энэ нийтлэлд экспортын бэлтгэлээ зөв хийхэд хэрэгтэй баримт бичиг, техникийн шалгалт, тээвэр, зардал, түгээмэл алдаануудыг практик байдлаар тайлбарлана.
Солонгосоос Монгол руу ашигласан автомашин экспортлох нь зөвхөн “машинаа ачих” тухай биш, харин баримт бичиг, техникийн бэлэн байдал, тээврийн логистик, зардлын тооцоо бүгдийг нэг мөр ойлгож, урьдчилан төлөвлөх тухай юм. Машин бэлэн байх тусам хил, тээвэр, бүртгэлийн шатанд гарах эрсдэл багасна.
Энэхүү гарын авлага нь usedcar-korea.com дээрх автомашины сонголт, худалдан авалтын дараах экспортын бэлтгэлийг таны талд ойлгомжтой, хэрэгжүүлэхэд амархаан байдлаар нэгтгэн харуулна. Хуулийн болон татвар/хураамжийн нарийвчилсан шаардлага нь цаг хугацаа, байгууллагаас хамаарч өөрчлөгдөж болдог тул шаардлага өөр өөр байх боломжтой гэдгийг үргэлж санаарай.
Солонгосын зах зээлд түгээмэл байдаг автомашинууд нь ихэнхдээ өргөн үйлчилгээний түүх, харьцангуй сайн арчилгаа, тээвэрлэхэд бэлэн байдал зэрэг давуу талтай. Мэдээж бүх машин адил биш—гэхдээ зөв сонголт, зөв шалгалт хийснээр эрсдэл буурдаг.
Экспортын хувьд худалдан авагчид дараах зүйлсийг онцгой үнэлдэг:
Ерөнхий урсгалыг ойлгосноор таны бэлтгэл илүү оновчтой болно. Ихэнх тохиолдолд дараах үе шатуудтай давхцдаг:
Тодорхой алхам бүр дээр “хэн юу хийх вэ” гэдгийг урьдчилан тогтоох нь хамгийн чухал. Ингэснээр та саатал, нэмэлт зардлаас сэргийлнэ.
Экспортын эхний суурь шалгалт бол автомашины таних дугаар болон холбогдох мэдээлэл таарч буй эсэх юм. VIN/шасси/хөдөлгүүрийн дугаар, бүртгэлийн бичиг дээрх мэдээлэл хоорондоо зөрөх нь гаалийн болон бүртгэлийн шатанд хүндрэл үүсгэж болзошгүй.
Экспортын өмнөх бэлтгэлд “харагдах байдал” төдийгүй “шалгалтад өгөх боломж” чухал. Дараахыг анхаараарай:
Хэрэв жижиг засвар шаардлагатай бол (жишээ нь гоожсон шингэнийг засах, алдаа заагчийг шалгах гэх мэт) экспортын өмнө шийдэх нь ихэвчлэн илүү үр дүнтэй байдаг.
Тодорхой шаардлага нь тухайн үеийн журам, тээвэрлэлтийн арга, компанийн процессоос шалтгаалж өөр байж болно. Гэхдээ ерөнхийдөө экспортын явцад дараах төрлийн баримт бичиг шаардагддаг:
| Баримт бичиг/мэдээлэл | Яагаад хэрэгтэй вэ | Анхаарах зүйл |
|---|---|---|
| Машины таних мэдээлэл (VIN гэх мэт) | Машиныг зөв тодорхойлох | Бүх баримт дээр ижил байх |
| Өмчлөл/зөвшөөрлийн бичиг | Экспорт хийх эрхийг нотлох | Эрх шилжүүлэлт/зөвшөөрөл бүрэн байх |
| Тээвэрлэлтийн болон гаалийн маягтууд | Хилийн үйл явцад ашиглагдах | Хувилбар, дугаар, огноо зөрөхгүй байх |
| Техникийн мэдээлэл/үзлэгийн тэмдэглэл | Байдал, тоноглолыг тайлбарлах | Тайлбар нь бодит байдалтай нийцэх |
Зөвлөгөө: Баримт бичгийг “нэг удаа” биш, хоёр удаа шалгаарай—нэг нь гараар (мэдээлэл таарч буй эсэх), нөгөө нь скан/файлын нэр, дугаар зэрэг нарийн хэсгээр.
Экспортод ихэвчлэн чингэлэгтэй (container) болон задгай/платформын хэлбэрүүд оролцож болно. Аль нь хамгийн тохиромжтой байх нь тухайн машин, цагийн хуваарь, зардлын төлөвлөгөө, тээврийн компаниас шалтгаална. Та дараах зүйлсийг урьдчилан тодруул:
Тээвэрлэлтийн явцад гарч болзошгүй эрсдэлүүдийг бууруулахын тулд дараахыг анхаарна:
Экспортын нийт зардлыг зөв тооцохын тулд зөвхөн машины үнэ бус, тээвэр, үйлчилгээний зардлуудыг нэгтгэх хэрэгтэй. Тодорхой хэмжээ нь өөр өөр байж болох тул энд зарчмын түвшний ангиллыг өгье.
Дараах нөхцөлүүдээс нэмэлт зардал үүсэх боломжтой:
Зөв зөвлөгөө: Та бүх төлбөрийн зүйлсийг нэг баримтад/тооцоонд нэгтгэж, “юу багтсан, юу багтаагүй”-г тодруулж асуугаарай.
Экспортын явцад гардаг алдаа нь ихэвчлэн “мэдээлэл дутуу” эсвэл “урьдчилан бэлтгээгүй” байдлаас үүсдэг. Доорх жагсаалт нь танд эрсдэлийг эрт харахад тусална.
Хэрэв та өөрийн машин дээрх засвар/өөрчлөлт (жишээ нь эд анги солигдсон эсэх, гэмтэл засварын түүх) байвал худалдан авагчид болон экспортын талд бодитоор мэдээлэх нь дараах маргаанаас хамгаална.
Сүүлийн өдөр/өглөө хийх шалгалтыг доорх байдлаар товчилж болно. Ингэснээр та “мартагдсан зүйл” үлдэх магадлалыг бууруулна.
Солонгосын ашигласан автомашинаа Монгол руу экспортлоход хамгийн чухал нь урьдчилан төлөвлөлт юм. Хэрэв та хүсвэл, автомашины таних мэдээлэл болон таны хүссэн тээврийн хэлбэр дээр тулгуурлан экспортын бэлтгэлийн алхмуудыг илүү оновчтой болгоход туслах мэдээллийг бэлтгэж өгч болно.
Амжилт хүсье! Зөв бэлтгэлтэй машин бол хил дээрх саатлыг багасгаж, худалдан авагчийн итгэлийг нэмэгдүүлдэг.