Монгол руу ашигласан машин оруулахдаа гэрэл, чийдэн, тэмдэглэгээний нийцэл (compliance) хамгийн түгээмэл саад болдог. Энэхүү гарын авлага нь Солонгосоос экспорт хийх үйл явц, шалгалт, баримт бичиг, зардлын төлөвлөлт болон алдаа зайлсхийх зөвлөгөөг нэг дор өгнө.
Монгол руу ашигласан тээврийн хэрэгсэл импортлох үед техникийн шаардлага, аюулгүй байдлын шалгалттай холбоотой асуудлууд гарч болдог. Үүний дотор хөдөлгөөнт гэрэл (headlights), арын/чиглэл заагч чийдэн (lamps) болон тэмдэглэгээ (markings) нь хамгийн их шалгагддаг хэсгүүдийн нэг. Хэрвээ гэрэл дээрх тэмдэглэгээ буруу, эсвэл шаардлага хангахгүй байвал тээврийн хэрэгслийг бүртгэх, гаалийн болон техникийн үзлэгээр нэвтрүүлэхэд хугацаа алдах эрсдэл нэмэгдэнэ.
Энэхүү нийтлэл нь Солонгосоос (Korea) ашигласан машин экспортлох төлөвлөгөөтэй хүмүүст чиглэсэн, бодитой, төвийг сахисан гарын авлага юм. Хуулийн нарийвчилсан шаардлага улс, оны өөрчлөлттэй байж болох тул шаардлага нь өөр өөр байж болзошгүй гэдгийг үргэлж санаж, импортын байгууллагын актуал мэдээллийг давхар шалгаарай.
Олон худалдан авагч Солонгосын зах зээлээс машин сонгодог шалтгаан нь ихэвчлэн дараахтай холбоотой байдаг:
Гэхдээ аль ч улс руу импорт хийж байгаа үед техникийн нийцэл хамгийн түрүүнд шалгагдана. Тиймээс гэрэл, чийдэн, тэмдэглэгээний асуудлыг эртнээс нь урьдчилан харах нь цаг, зардлыг хэмнэдэг.
Ерөнхий урсгалыг ойлгосноор та баримт бичиг, шалгалтыг аль үе шатанд бэлдэхээ зөв тодорхойлно.
Эндээс харахад нийцлийн асуудал ихэвчлэн урьдчилсан шалгалт ба Монголд ирэх үеийн үзлэг дээр гарч ирдэг. Тиймээс эхний үе шатанд мэдээлэл цуглуулах нь хамгийн зөв алхам.
Гэрэл, чийдэн, тэмдэглэгээний нийцлийг тайлбарлахдаа “яг ямар код/тэмдэг” гэдэг нь загвар, үйлдвэрлэсэн улс, гэрлийн төрөл, үйлдвэрлэсэн жилийн зэргээс шалтгаалж өөр өөр байж болно. Тиймээс та дараах байдлаар бүтэцтэй шалгалт хийж, баримтаа эмх цэгцтэй болгоорой.
Гэрэл бүр дээр ихэвчлэн үйлдвэрлэгчийн тэмдэг, гэрлийн төрөл, зөвшөөрлийн/стандартын дугаар зэрэг мэдээлэл байдаг. Экспортын өмнө боломжтой бол дараахыг шалгана:
Хэрвээ гэрэл солигдсон, эсвэл зах зээлийн өөр хувилбарын (aftermarket) шийдэлтэй бол тэмдэглэгээ нь шаардлага хангахгүй байх эрсдэл нэмэгддэг.
Гэрэл асч байгаа нь заавал нийцэлтэй гэсэн үг биш. Техникийн нийцлийн хувьд ихэвчлэн дараах үзүүлэлтүүд чухал байдаг:
Солонгосын зах зээл дээр түгээмэл байдаг зарим хувилбарууд Монголын шаардлагатай бүрэн давхцахгүй байх боломжтой. Тиймээс “загварын хувилбарын ялгаа” гэдгийг анхаарах нь чухал.
Ерөнхийдөө дараах баримтууд нийцлийн шалгалтад нөлөөлөх боломжтой:
Нийцлийн шаардлага улс бүрт ялгаатай байдаг тул баримтаа бүрдүүлэхдээ Монголын талын актуал шаардлага болон таны зууч/тээвэрлэгчийн зөвлөгөөг зэрэгцүүлэн шалгаарай.
Нийцлийн шаардлага хангаж байсан ч тээврийн явцад гэрэл хагарах, шил нь суларч унах, чиглэл өөрчлөгдөх зэрэг тохиолдол гарвал асуудал үүсч болно.
Солонгосоос Монгол руу тээвэрлэлт хийх үед терминал, тээвэрлэлтийн горим өөр байж болно. Тиймээс тээвэрлэгчээс ачих/буулгах хамгаалалтын протокол-ын талаар асуух нь зөв.
Гэрэл, тэмдэглэгээний нийцлийн асуудал гарвал таны нийт төсөв нэмэгдэх магадлалтай. Тиймээс эхнээс нь “хамгийн муу хувилбар”-ыг тооцож, эрсдэлийн сан гаргахыг зөвлөе.
Нийцэлд нийцүүлэх засвар шаардлагатай эсэх нь баримтжуулалт болон урьдчилсан шалгалтаас шалтгаална. Тиймээс та гэрэл/тэмдэглэгээний зургийг эрт авах тусам “гэнэтийн” төлбөр буурах магадлалтай.
Экспорт, импортын явцад хүмүүсийн гаргадаг хамгийн түгээмэл алдаануудыг доор нэгтгэлээ.
Хэрэв та манай зэрэг зууч/экспортын үйлчилгээ ашиглаж байгаа бол гэрэл, тэмдэглэгээний талаар нарийвчилсан зураг, тайлбар шаардах нь хамгийн үр дүнтэй алхам байдаг.
| Шалгах зүйл | Юу хайх вэ | Хэзээ хийх вэ |
|---|---|---|
| Гэрлийн тэмдэглэгээ | Төрөл/стандартын тэмдэг бүрэн, эвдрэлгүй, солигдсон шинжгүй | Экспортын өмнө |
| Ойрын/холын ба чиглэл заалт | Баруун/зүүн талын зохицол, тохируулгын хэвийн байдал | Экспортын өмнө + ачаалах үед |
| Чийдэн/лампны төрөл ба систем | LED/Halogen зэрэг төрөл таарч, хяналтын систем шаардлагатай эсэх | Экспортын өмнө |
| Тээврийн хамгаалалт | Гэрэл/шилэн хэсэг хамгаалагдсан, бэхэлгээ сул биш | Ачаалах үед |
| Баримт бичгийн уялдаа | VIN, техникийн тодорхойлолт, дагалдах бичиг нэг мөр | Экспорт + Монголд ирэх үе |
Дүгнэлт: Монгол руу ашигласан машин импортлохдоо гэрэл, чийдэн, тэмдэглэгээний нийцлийг эртнээс нь шалгах нь хамгийн том ялгаа авчирдаг. Солонгосоос сонгож буй машин тань техникийн шаардлагад нийцэж байгаа эсэхийг баримтжуулалттайгаар нягталбал, гааль болон техникийн үзлэгийн үед гарах эрсдэлийг бууруулна. Хуулийн нарийвчилсан шаардлага өөр байж болох тул тухайн үеийн Монголын талын албан шаардлагыг давхар шалгаж, мэргэжлийн зууч/тээвэрлэгчтэйгээ уялдуулан шийдвэр гаргаарай. 🚙